استاد سید محسن موسوی بلده:
رفع اتهام بیگانگی شیعیان با قرآن، یکی از ثمرات اعزام اولین کاروان قرآنی ایران به سرزمین وحی، به سرپرستی آیتالله العظمی سبحانی بود.
استاد «سید محسن موسوی بلده»، استاد و پیشکسوت قرآنی، درباره اعزام اولین کاروان قرآنی ایران به سرزمین وحی، که آیت الله العظمی سبحانی سرپرستی آن را به عهده داشت، گفت: در سال 1356، در مسجد امام حسین (ع)، واقع در میدان امام حسین (ع)، یک مسابقه قرآنی بزرگ برگزار شد که هدف آن، تعیین گروهی برای اعزام به مکه معظمه و مدینه منوره و اجرای برنامههای قرآنی در قالب گروههای مردمی بود. اواخر زمستان این مسابقه برگزار شد و حدود 20 نفر از آنها انتخاب شدند. این افراد در ردههای سنی مختلفی بودند و در میان آنها افراد میانسال و در رده سنی کودکان، استاد شهریار پرهیزگار حضور داشتند که در آن زمان تقریباً 11 ساله بودند. از این افرادیک کاروان قرآنی تشکیل شد و در نوروز همان سال یعنی سال 1357 به همراه این گروه به سرزمین وحی اعزام شدیم.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، مقامات و مسئولین به این گروهها و سایر کاروانهای قرآنی که در سالهای بعد اعزام شدند، حساس شدند. این حرکت در قرون اخیر، حرکتی بی سابقه بود که عدهای از شیعیان و حفاظ و قاریان قرآن به مکه بروند و در آنجا به اجرای برنامههای قرآنی بپردازند. اقامت ما در آنجا حدود دو هفته به طول انجامید و در بیت الله الحرام هر شب بعد از اقامه نماز عشاء، تعداد جلسات قرآنی زیادی برگزار میشد و اساتید مختلفی به اجرای محافل قرآنی اقدام میکردند. آیت الله العظمی سبحانی سرپرستی این گروه قرآنی را به عهده داشتند و به زبان عربی، کاملاً مسلط بودند.
استاد موسوی بلده در ادامه فرمودند: به عبارت دیگر ایشان هم مدیر کاروان بودند و هم نقش سخنگو را برای اعضای گروه داشتند. اولین قدم این بود که در ملاقاتی با امام جماعت مسجد الحرام، اجازه اجرای برنامههای قرآنی را کسب کنیم. وقتی که در دفترش با او ملاقات کردیم، وی حالت محترمانهای به خود نگرفته بود و نیمه خوابیده تکیه داده بود. آیت الله العظمی سبحانی که در آن دوران، میانسال بودند، برای وی توضیح میدادند که این کاروان از شیعیان ایران هستند و از باب مودت و ایجاد وحدت اسلامی، قصد دارند در مسجد الحرام به تلاوت قرآن بپردازند؛ ولی مقامات با آوردن بهانههای مختلف، از اجازه دادن ابا میکردند. در پایان که استاد سبحانی این بهانهتراشی آنان را دید، درخواست کرد که در همان جلسه و به عنوان حسن ختام، برخی از اعضای گروه، قرآن تلاوت کنند. در برابر این تدبیر استاد سبحانی، آنان سکوت کردند و پذیرفتند که فقط در همان جلسه قرآن تلاوت شود. استاد پرهیزگار به محض اینکه تلاوت خود را آغاز کرد و «بسم الله الرحمن الرحیم» را قرائت کرد، آن مسئول که تا آن زمان به حالت نیمه خوابیده بود، خود را کمی جمع کرد.
با هر آیهای که تلاوت میشد بر حیرت و تعجب او افزوده میشد؛ به گونهای که در وسط قرائت کاملاً محترمانه نشست و بعد از اتمام قرائت مدتی سکوت کرد و نتوانست چیزی بگوید و فقی با تکبیر و گفتن ماشاءالله تشویق میکرد. سپس آیت الله سبحانی، پیشنهاد دادند که یکی دیگر از اعضا از بزرگسالان به قرائت بپردازد و استاد بزرگوار، عباس سلیمی با آن قدرت صدای مثال زدنی، تأثیر مضاعفی بر آنها گذاشت. بعد از اتمام این دو قرائت، آن مسئول با روی باز و با تأکید، درخواست کرد که هر شب در مسجد الحرام برنامه اجرا کنیم. در اولین برنامهای که در مسجد الحرام اجرا کردیم جمعیت زیادی دور ما جمع شدند و این در حالی بود که در غیر موسم حج تمتع، در آن زمان مانند حالا تعداد زائران زیاد نبود.
در شب دوم که بعد از ذکر صلوات برنامه شروع میشد، جمعیت بیشتری حاضر میشدند و از تمام کشورها حضور مییافتند. در دومین شب، یکی از قاریان مصری که هر شب در مسجدالحرام برنامه داشت، جلسه خود را تعطیل کرد و به ما پیوست و تا آخر جلسه، به صورت مداوم گریه میکرد و هر شب در جلسات بعدی ما شرکت میکرد و با تمام شاگردان خود و با خضوع، کنار ما مینشست. در آخرین شب، وی با تک تک قاریان ما به گرمی و با ناراحتی خداحافظی کرد و ابراز میکرد که چگونه باید دوری این کاروان را تحمل کند. عمده فعالیتهای گروه ما در مکه بود و استقبال از برنامههای ما در مکه، به حدی بود که تمامی جلسات قاریان و اساتید سعودی تعطیل شده بود. آیت الله سبحانی هم از این فضای پیش آمده نهایت استفاده را میکردند و در رفع سوء تفاهمها و سوء برداشتها، تلاش میکردند.
این گروه در دار التحفیظ مکه، دادگستری مکه و در مدرسه ابی بن کعب هم برنامه داشتند. با همت استاد سبحانی به عنوان سخنگو و مدیر گروه و با تلاش قرائت اعضای این کاروان، این پیام برای همه تبیین شد که شیعیان هرگز با قرآن بیگانه نیستند. در روزهایی که ما در جده بودیم، رادیو سراسری جده در بخش کودک و نوجوان با شهریار پرهیزگار، عباس میرداماد، حسین موسوی که حدود 10 تا 12 ساله بودند، برنامهای با این افراد داشت و صدای این قاریان کودک را ضبط کردند و تا چندین روز صدای این قاریان نوجوان از رادیوی سراسری جده پخش میشد. بعدها بخاطر پیروزی انقلاب اسلامی و ترس از خطر نفوذ شیعه، این اقدامات از جانب مقامات سعودی تکرار نشد.
استاد موسوی درباره استقبال حجاج سایر کشورها از کاروان قرآنی گفت: وقتی که در کنار این تلاوتها زائرین و مقامات تجمع میکردند، استاد سبحانی ابتدا اعضا را معرفی میکردند و بعد از پرسش مسئولان درباره نحوه آموزشی و یادگیری اینگونه قرائتها، استاد سبحانی اهتمام ویژه شیعه را در باب فراگیری قرآن و قرائت آن، یادآوری و فعالیتهای کاروان اعزامی را بیان میکردند، آیت الله سبحانی رئیس هیئت امنای مرکز دارالتحفیظ ایران بودند و فعالیتهای این مرکز در ترویج فرهنگ قرآنی را هم تشریح میکردند. در همان سال 1357، یک شب که در بیت الله الحرام بودم که دیدم جوانی الجزایری که مشغول تحصیل در مکه بود، حدس زده بود که من ایرانی هستم و پیش من آمد و از من پرسید که آیا من اطلاعی از حضور آیت الله سبحانی دارم و آیا ایشان امسال به مکه آمده است؟ وقتی من به او گفتم که کاروان ما به سرپرستی ایشان به اینجا آمده است، فوق العاده خوشحال شد و اشک شوق ریخت. او به من گفت که من آثار ایشان درباره حقانیت شیعه را مطالعه کردم و اکنون سؤالاتی برای من ایجاد شده است که میدانم آیت الله سبحانی میتواند به این سؤالات پاسخ دهد. همان شب مقدمات دیدار معظمله را با آن جوان در حرم فراهم کردم و حدود دو ساعت این جلسه طول کشید و در پایان دیدار ما و لحظه خداحافظی، آن جوان به من گفت که ان شاءالله سال بعد اگر به مکه مشرف شدید، من را شیعه خواهید یافت.
این حرکت، اولین نمود اجرای مراسم توسط قاریان ایرانی بود که قبل از آن مسبوق به سابقه نبود و اقدامی خارقالعاده بود. وقتی ما در مسجدالحرام تلاوت داشتیم، افراد زیادی از ما میپرسیدند که ما از اهالی کدام شهر مصر هستیم! و نمیتوانستند باور کنند که ما عربزبان نیستیم. نکته قابل توجه اینست که با اینکه برای اجرای مراسم قرآن و تلاوت اعزام شده بودیم و هدف اصلی ما رفع اتهام ناروای بیگانه بودن شیعیان با قرآن بود، ولی علاوه بر موفقیت در این رسالت مهم، معارف تشیع هم به علاقهمندان منتقل شد. در آن زمان هیچکس نمیدانست که ایران، قاری قرآن دارد و این حرکت چشمگیر، مقدمه اعزام گروههای بعدی در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی تا به امروز شد.
البته بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اولین مراسم حج در سال 1358 بود که به همت استاد صبحدل، این افراد انتخاب شدند و در قالب اولین کاروان پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مجدداً اعزام شدیم.
